|
MSZA ŚWIĘTA – CZĘŚCI
„Msza święta jest to Przenajświętsza Ofiara Nowego i wiecznego Przymierza Bożego z ludźmi, w której Jezus Chrystus, raz jeden na wszystkie wieki życie swoje ofiarował na krzyżu za zbawienie świata. Teraz niepojęcie utajony pod postaciami chleba i wina, złączony mistycznie z całą społecznością Kościoła swego świętego, ofiarę swoją krzyżową bezkrwawym sposobem ponawia przez posługę kapłana na uwielbienie Boga, za grzechy nasze i na uproszenie nam łask do zbawienia potrzebnych.“ (Św. Hieronim)
Części mszy:
A). OBRZĘDY WSTĘPNE Obejmują przygotowanie do sprawowania Liturgii Słowa i Eucharystii. Są to:
- Śpiew (pieśń) na wejście kapłana, inaczej introit. Spełnia on cztery funkcje: - rozpoczyna liturgię, pogłębia jedność zgromadzonych, wprowadza w myśl potrzebną do godnego udziału we Mszy, towarzyszy procesji (wejściu) kapłana i asysty. Postawa podczas tej pieśni zwykle stojąca, ale też w zależności od zwyczajów parafii może być siedząca.
- Pozdrowienie ołtarza i zgromadzonych w kościele. Jest to oddanie przez kapłana i w imieniu zgromadzonych czci ołtarzowi, stanowiącemu symbol stołu w postaci głębokiego ukłonu kapłana. Do tego obrzędu należy też ucałowanie ołtarza, jako symbolu Chrystusa. (W czasie największych uroczystości do pozdrowienia ołtarza dołącza się jego okadzenie) Na zakończenie pozdrowienia kapłan czyni znak Krzyża. Po nim następuje pozdrowienie kapłańskie, mające uzmysłowić uczestnikom Mszy jedność i wspólnotę w Bogu. Najczęściej są to słowa: - "Miłość Boga Ojca, łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa i dar jedności w Duchu Świętym niech będą z wami wszystkimi." Na co zgromadzeni odpowiadają: - "I z duchem twoim." (jest kilka stosowanych pozdrowień).
- Akt pokuty - Składa się on z czterech ważnych elementów – wezwania kapłana, chwili ciszy, formuły wyznania grzechów, oraz absolucji, a więc prośby kierowanej przez kapłana w imieniu całej zgromadzonej wspólnoty o przebaczenie wyznanych grzechów. Treścią tego aktu jest dbałość, by zdać sobie sprawę ze swej małości wobec Boga, i by do właściwej Ofiary Eucharystycznej przystępować w poczuciu oczyszczenia tak z grzechów powszednich, jak i w skupieniu modlitewnym
- Panie, zmiłuj się nad nami (Kyrie eleison, Chryste eleison) jest modlitwą kończącą akt pokutny, prośbą o zmiłowanie Boga nad grzesznością (złem) naszą i całego świata.
- Chwała na wysokości (Gloria in excelsis Deo) Jest to pierwsza w pełni radosna część Mszy, mająca wyrazić naszą chwałę dla Stwórcy i Zbawiciela, który ofiarował się za nas, by nas zbawić.
- Kolekta. Jest to modlitwa wprowadzająca liturgię słowa. Składają się na nią przede wszystkim; - wspomnienie wielkich tajemnic i dokonań Boga, prośba skierowana do Boga o potrzebne nam dary, kończy się zwrotem do Trójcy Świętej - Boga Ojca, przez pośrednictwo Jezusa Chrystusa, w jedności Ducha Świętego.
B). LITURGIA SŁOWA
- Pierwsze czytanie - pochodzi ze Starego Testamentu (czasami z Dziejów Apostolskich, a treść w nim zawarta ma bezpośredni związek z Ewangelią. Pokazuje to pełną ciągłość Starego i Nowego Testamentu, jako tego samego Objawienia Boga.
- Psalm międzylekcyjny – kolejna radosna część Mszy. Tekst pochodzi najczęściej z starotestamentalnej Księgi Psalmów i wyraża ścisły związek człowieka z Bogiem, obustronną bliskość. Zwracamy się bezpośrednio do Boga z najwyższym zaufaniem, powierzając mu swe troski i wiarę w jego życzliwość i miłość do nas.
- Drugie czytanie – jeszcze bardziej zbliża nas do zbawczej historii Jezusa Chrystusa, poprzez kontakt z jej świadkami, najstarszym Kościołem. Teksty pochodzą z Nowego Testamentu – listów, Dziejów Apostolskich lub Apokalipsy.
- Aklamacja przed Ewangelią – To krótki cytat lub werset już bezpośrednio związany z następującą po nim Ewangelią. Jest jakby radosnym westchnieniem przed słowami Dobrej Nowiny chrystusowej i najczęściej łączy się z radosnym wezwaniem Alleluja! – co można tłumaczyć zgodnie ze starotestamentalną tradycją, jako wezwanie „Chwalmy Pana!”.
- Ewangelia – Zasadnicza część liturgii słowa. Jest czytaniem fragmentu Dobrej Nowiny Chrystusowej, a więc właśnie Ewangelii (jednej z czterech, czyli wg. św. Mateusza, Marka Łukasza lub Jana). Teraz Kościół styka się bezpośrednio z nauką (słowem lub czynem) swego Zbawiciela Jezusa Chrystusa.
- Homilia – Jest rodzajem wyjaśnienia tekstu przeczytanej Ewangelii. Tradycja wywodzi ją od „rozmowy” na tematy boskie. Ma służyć zrozumieniu faktu, że Jezus jest z nami zawsze i wszędzie i że treść jego nauki możemy stosować do każdego momentu naszego życia.
- Wyznanie wiary czyli Credo Kościoła, czyli Wyznanie Naszej Wiary – Zastanowiwszy się w liturgii słowa nad Boskim Objawieniem, zgromadzeni na mszy potwierdzają swą wiarę W Boga jedynego w Trójcy Świętej i wnikające dla nas z tej wiary konsekwencje.
- Modlitwa powszechna – Wyznawszy swą wiarę w Boga, ludzie z zaufaniem zanoszą doń teraz swe najważniejsze prośby. Radość, że Bóg jest z nami zawsze pozwala nam powierzyć mu nasze życie. Modlitwa ta kończy liturgię słowa. Teraz, gdy już wysłuchaliśmy świętych tekstów, gdy przemyśleliśmy je i gdy już powierzyliśmy nasze życie Stwórcy, możemy już przyjąć jego konkretną Obecność wśród nas!
C). LITURGIA EUCHARYSTYCZNA – Najważniejszy część Mszy świętej.
- Przygotowanie darów – przynosi się na ołtarz dary (chleb i wino, będące dziełem Boga i pracy rąk ludzkich), które staną się Ciałem i Krwią Chrystusa. Przygotowuje się też ołtarz. Kapłan odmawia wraz z zgromadzonymi modlitwy z tym związane. Zgodnie jeszcze z przedchrześcijańskim zwyczajem kapłan symbolicznie „obmywa ręce” prosząc "obmyj mnie Panie z mojej winy i oczyść mnie z grzechu mojego.” W szczególnie uroczystych celebrach okadza się również ołtarz. W modlitwie przygotowawczej uczestniczą również zgromadzeni: - po wezwaniu kapłana "Módlcie się, aby moją i Waszą ofiarę przyjął Bóg, Ojciec Wszechmogący" odpowiadamy: „Niech Pan przyjmie Ofiarę z rąk twoich na cześć i chwałę Swojego Imienia, a także na pożytek nasz i całego Kościoła świętego”.
- Modlitwa Eucharystyczna – tym mianem określamy modlitwy i obrzędy - towarzyszące faktycznemu i osobistemu przyjściu Jezusa Chrystusa do zgromadzonych, sprawujących Mszę świętą. Są to:
- Prefacja – modlitwa zjednoczeniowa kapłana ze zgromadzonymi. (ma różne formy w zależności od okresu liturgicznego)
- Aklamacja Święty (Sanktus - "Święty, Święty, Święty Pan, Bóg Zastępów. Pełne są niebiosa i ziemia chwały twojej. Hosanna na wysokości." – potwierdzenie naszej świadomości Boga, jako istoty najwyższej, prawdziwie świętej. Hosanna to radosny okrzyk pochodzący jeszcze z czasów przedchrześcijańskich, wyrażający również wiarę w pomoc Najwyższego.
- Epikleza - jest modlitwą o to, aby Duch Święty zstąpił na przygotowane dary ofiarne i przemienił je w Ciało i Krew Chrystusa. Dołącza się do niej często – tzw. Opowiadanie o ustanowieniu i konsekracji.
- Anamneza – to wspomnienie (cytowanie) słów wypowiedzianych przez Chrystusa w czasie Ostatniej Wieczerzy z uczniami. W tym momencie Chrystus ustanawia Sakrament Eucharystii. Wierzymy, że w tym momencie Mszy Jezus jest konkretnie i osobiście z nami, że przemienienie chleba i wina w jego Krew i Ciało się dokonało. Moment ten nazywamy też konsekracją, a w języku potocznym chrześcijan – Przemienieniem.
- Doksologia - Modlitwa wyznanie wiary w to, że – „Przez Chrystusa, z Chrystusem i w Chrystusie, Tobie, Boże, Ojcze wszechmogący, w jedności Ducha Świętego wszelka cześć i chwała przez wszystkie wieki wieków.” – że przez Niego wszystko się dokonało.
- Modlitwy ofiarnicze – teraz zwracamy się do obecnego wśród nas Chrystusa! Jest to szereg modlitw za Kościół i kapłanów, za zmarłych, w intencjach danej Mszy, za nas samych i bliskich i w naszych osobistych intencjach. Tą najważniejszą modlitwę kończymy słowami, których nauczył nas sam Jezus – „Ojcze nasz…”
- Obrzęd pokoju – teraz wyrażamy wobec przebywającego wśród nas Zbawiciela naszą chrześcijańską zasadę miłości bliźniego, przekazując sobie wzajemnie znak pokoju i pojednania!
- Baranku Boży – to modlitwa przybliżająca nas do przyjęcia Chrystusa w Komunii Swiętej. „Baranku Boży, który gładzisz grzechy tego świata! Zmiłuj się nad nami… Obdarz nas Pokojem. W tej modlitwie również wyrażamy przekonanie, że choć jesteśmy grzeszni, Zbawiciel zechce zamieszkać w nas. „..Powiedz tylko słowo, a uzdrowiona będzie dusza moja”. Teraz gotowi jesteśmy do przyjęcia ciała Chrystusa.
- Komunia święta – zgodnie z poleceniem Chrystusa w czasie Ostatniej Wieczerzy teraz kapłan spożywa przemienione Ciało i Krew, a następnie dzieli się nim (niekiedy w obu postaciach) ze zgromadzonymi. Emanuel! Bóg, Jezus Chrystus jest z nami, w nas! Najradośniejszy moment Mszy.
D). OBRZĘD ZAKOŃCZENIA
- Pozdrowienie i błogosławieństwo kapłana – czyniąc znak krzyża (tzw. wielki) kapłan udziela zgromadzonym Błogosławieństwa obecnego wśród nas Pana. Odpowiadamy „AMEN” – co oznacza zawsze z naszej strony kategoryczne - „tak niech się stanie” „tak jest”
- Rozesłanie – kończąc Mszę kapłan w imieniu Pana rozsyła nas w przestrzeń naszego życia codziennego na ziemi, byśmy w Pokoju Pańskim spełniali nasze posłannictwo. Kończymy podziękowaniem za otrzymane we Mszy świętej dary duchowe i siły do dobrego życia – „Bogu niech będą dzięki!”
Opracowanie M.I - Polonia, Polacy w Niemczech
|